Rianxo conmemorará los 50 años del hallazgo del ‘Casco de Leiro’ con una visita cultural al lugar del descubrimiento
La actividad se desarrollará el 19 de marzo, a las doce del mediodía, en el ‘Curruncho dos Porcos’, donde el 7 de abril de 1976 apareció esa pieza, una de las más enigmáticas de la Edad de Bronce

La Asociación Etnolóxica Alfonso Daniel Manuel Rodríguez Castelao, con la colaboración municipal, programó para el jueves de la próxima semana, 19 de marzo, a partir de las doce del mediodía, una visita cultural al ‘Curruncho dos Porcos’, lugar del hallazgo del ‘Casco de Leiro’, dentro dos actos de conmemoración del 50 aniversario de dicho descubrimiento, y que la referida entidad celebrará el presente mes y en abril. El colectivo organizador recuerda que dicha pieza fue descubierta de manera fortuita por el pescador José María Vicente Somoza, que entonces se encontraba realizando trabajos en su terreno, situado junto al mar, donde acondicionaba una caseta para guardar su embarcación y los aparejos de pesca, y precisa que “aquel xesto cotián acabou converténdose nun dos achados arqueolóxicos máis relevantes da prehistoria galega”.
Y precisa que un siglo después, el ‘Casco de Leiro’ continúa siendo uno de los objetos más singulares de la Prehistoria en Galicia. “A súa aparición permitiu reavaliar o papel do noroeste peninsular durante a Idade do Bronce, demostrando que Galicia non estaba illada, senón que formaba parte das grandes correntes culturais que atravesaban Europa naquela época”, destacaron desde la entidad que preside Xosé Bravo, desde donde señalan que la visita cultural organizada pretende reivindicar la memoria de ese descubrimiento y su significado histórico, poniendo en valor el lugar del hallazgo como la figura de su descubridor.
Intervenciones
En esa actividad, están previstas las intervenciones de Héctor Vicente Mosquera, hijo de José María Vicente Somoza; Bea Comendador, doctora y profesora de la Universidade de Vigo; Juan Carlos Collazo, activista del patrimonio rianxeiro; Xusto Xosé Ordoñez, secretario de la asociación etnológica que lleva el nombre de Castelao, y Julián Bustelo, alcalde de Rianxo. A lo largo do acto se ofrecerá una contextualización histórica y arqueológica del casco, y se prevé se proceda a enterrar una cápsula del tiempo en el lugar del hallazgo, “como símbolo de memoria colectiva e homenaxe ao descubrimento”. La iniciativa busca acercar a los asistentes a la historia de este extraordinario hallazgo y recordar que, como ocurrió el 7 de abril de 1976, a veces los veces descubrimientos de la historia surgen de manera inesperada, en medio de la vida cotidiana de una comunidad marinera.
“José María Vicente Somoza, mentres escavaba cunha picocha, ao redor das doce do mediodía, atopou unha vasilla de barro soterrada a uns 60 centímetros de profundidade. No seu interior apareceu unha peza metálica que, nun primeiro momento, pensou que era de ferro. Porén, un compañeiro que observaba o achado advertiulle de que se trataba de ouro. Durante tres días o obxecto permaneceu na súa casa, onde numerosos veciños acudiron a velo, incluídos os párrocos do Araño e de Leiro. Finalmente, por recomendación destes, decidiu entregar a peza ás autoridades. O casco permaneceu durante 18 días custodiado no cuartel da Garda Civil de Rianxo, ata que foi trasladado ao ámbito institucional para o seu estudo e conservación”, relatan desde la asociación etnográfica.
Recompensa
Igualmente, añaden que, por el hallazgo, Vicente Somoza recibió un millón de pesetas (6.000 euros), “unha cantidade que posteriormente se considerou moi inferior ao valor real da peza”. Y añade que, “segundo recorda o propio descubridor, a familia foi sometida a presións e informacións confusas durante o proceso administrativo”. En la actualidad, el llamado ‘Casco de Leiro’ se conserva y se exhibe en el Museo Arqueolóxico e Histórico do Castelo de San Antón, en A Coruña, donde puede ser visitado por el público.
“O propio descubridor manifestou sempre a súa satisfacción por que a peza permaneza na provincia e accesible á cidadanía. O casco continúa considerado unha das pezas máis enigmáticas da Idade do Bronce europea”, señalan desde la asociación presidida por Xosé Bravo, desde la que describen ese objeto datado entre los años 1000 y 800 antes de Cristo, como “unha peza de ouro macizo martelado dunha soa lámina, cun peso aproximado de 270 gramos, 19,5 centímetros de diámetro e 15 centímetros de altura. A súa superficie está decorada con bandas de círculos concéntricos repuxados, e presenta na parte superior un característico apéndice cónico que deu lugar a múltiples interpretación”.
Objeto ritual o simbólico
También afirma que, pese a su denominación popular, los especialistas coinciden en que no se trata de un casco de uso militar, “xa que a súa estrutura é demasiado fina para cumprir unha función protectora. As teorías máis aceptadas apuntan a que podería tratarse dun obxecto ritual ou simbólico, posiblemente un cuenco invertido de carácter ceremonial ou un símbolo de poder ou autoridade vinculado a prácticas relixiosas”.
La Asociación Etnolóxica Alfonso Daniel Manuel Rodríguez Castelao precisa que el casco presenta “claras similitudes con outros obxectos de ouro decorados con motivos xeométricos atopados en distintos puntos do continente, como os conos dourados de Schifferstadt (Alemaña), as coronas irlandesas de Comerford, os cuencos de Axtroki (Guipúscoa) ou o Tesouro de Villena (Alicante). Estes paralelismos apuntan á existencia dunha rede simbólica e cultural europea ligada ao ouro, ao sol e ao ritual, na que o noroeste peninsular tamén estaba integrado”. Y dice que el hecho de que esa pieza haya aparecido cuidadosamente depositada en el interior de una vasija de barro y enterrada, “reforza a hipótese de que formase parte dun acto ritual ou ofrenda, posiblemente relacionado con crenzas espirituais vinculadas ao territorio e á fertilidade”.








